Leidraad Afstoting Museale Objecten

Publicatie | 20 dec 2015

LAMO

De museumbranche is collectief verantwoordelijk voor een zorgvuldige omgang met het erfgoed dat zij voor en namens de samenleving beheert. Musea die zijn opgenomen in het Museumregister dienen zich te houden aan gedragsregels en voorschriften die zijn vastgelegd in de Ethische Code voor Musea, ingesteld in 1991. Verschillende handleidingen geven museumdirecties en -medewerkers houvast bij het professioneel beheren van de hun toevertrouwde collecties. Een daarvan is de LAMO, de Leidraad Afstoten Museale Objecten.

Professioneel collectiebeheer

Het afstoten van collectieonderdelen wordt beschouwd als een onderdeel van professioneel collectiebeheer. Afstoten is noodzakelijk om overvolle depots op te schonen, om het museum te ontlasten van objecten die niet (meer) in de collectie passen, of om objecten een betere bestemming te geven in een ander museum of elders. Samen met museale verwervingen maakt het deel uit van het collectiebeleid van een museum. Afstoten wordt in deze context gebruikt als neutrale, overkoepelende term voor verschillende betekenissen: van overdracht binnen de museumbranche tot verkoop buiten het publieke domein. Andere termen zijn herbestemming, herplaatsing of vervreemding, maar die zijn specifieker in hun betekenis of hebben alleen betrekking op een deel van het proces.

Rondom afstoten bestonden in het verleden veel misverstanden. De normen liepen sterk uiteen en sommige collecties groeiden tot onbeheersbare proporties. In 1999 lanceerde het toenmalige Instituut Collectie Nederland (ICN) daarom de Leidraad Afstoten Museale Objecten (LAMO) en droeg die over aan de Museumvereniging. De LAMO is een instrument voor zelfregulering en een praktisch verlengstuk van de afstotingsparagraaf in de Ethische Code. Het geeft aan met welke aspecten een museum rekening dient te houden bij het opstellen van een afstotingsplan, en hoe dat vervolgens moet worden uitgevoerd.

Erfgoedwet 

Vanaf 2016 is de Erfgoedwet van kracht. In overleg met de stuurgroep Erfgoedwet heeft de Museumvereniging de nieuwe aanmeldings- en toetsingsprocedure van de LAMO zo opgesteld dat die a) voldoet aan de Erfgoedwet en b) er niet mee in strijd is wanneer de LAMO verder gaat dan de Erfgoedwet. Dit stelt musea in staat om gebruik te maken van het meldpunt, de Afstotingsdatabase, en van de adviescommissie, de Toetsingscommissie Beschermwaardigheid.
Bij afstoting van objecten waarvan de eigenaar een overheid is moet de betrokken overheid op grond van de Erfgoedwet het besluit tot afstoting ook kenbaar maken via de Staatscourant.

De LAMO dient drie hoofddoelen:

  • Bescherming van het erfgoed van nationaal belang, zodat het behouden blijft voor de
    Nederlandse samenleving.
  • Ondersteuning van het collectiemanagement van musea, als instrument ter bevordering van collectiemobiliteit en als bescherming tegen omissies en vergissingen in dat proces.
  • Bevordering van het maatschappelijk vertrouwen in de museumbranche, als hoeder van het nationale erfgoed.
We helpen je graag verder

We helpen je graag verder

We helpen je graag verder

We helpen je graag verder

Deel deze publicatie