Kamerdebat cultuur en corona: herstelplan nog steeds hard nodig

Tijdens het laatste cultuurdebat voor het zomerreces bood minister Van Engelshoven een verrassende opening door aan te geven dat er nog extra middelen nodig zijn voor de cultuursector. Zij liet daarbij in het midden of dit om de generieke steunmaatregelen ging of om een volgend steunpakket voor cultuur. 

Tijdens het debat stonden de corona-steunmaatregelen voor cultuur en de adviezen van de Raad voor Cultuur over de basisinfrastructuur 2021-2024 (BIS) centraal. Samen met de Taskforce culturele en creatieve sector blijft de Museumvereniging pleiten voor een Herstelplan, waaronder een bestuursakkoord tussen rijk, provincies en gemeenten voor volledige compensatie van de huisvestingskosten in de periode van verplichte tijdelijke sluiting.

In de aanloop naar het debat heeft de Museumvereniging samen met de Taskforce gepleit voor een herstelplan met vijf punten:

  1. Zorg voor extra, sectorspecifieke steun;
  2. Help gemeenten en provincies de fijnmazige culturele infrastructuur in stand te houden;
  3. Creëer een Nationaal Herstelfonds;
  4. Zet in op ruimhartig fiscaal beleid voor donaties, crowdfunding en legaten;
  5. Bied een reëel perspectief op verdere heropening door experimenten.

Verschillende onderdelen van dit pleidooi kwamen in het debat aanbod.

Steun aan Scapino en Eurosonic gaat ten koste van Nationaal Museaal Aankoopfonds

De wensen van de Tweede Kamer werden het meest zichtbaar in de verschillende moties die werden ingediend richting het einde van het debat. Een Kamermeerderheid ondertekende twee moties die minister Van Engelshoven oproept om de instellingen Scapino Ballet en popfestival Eurosonic Noorderslag met extra geld te steunen. We zijn verheugd dat het Scapino Ballet en Eurosonic alsnog op financiële steun mogen rekenen, maar zijn teleurgesteld dat hiervoor de middelen uit het Nationaal Museaal Aankoopfonds worden aangewend. Het aankoopfonds is bedoeld voor aankopen, internationale bruiklenen en behoud van collectiestukken uit de Wet tot Behoud van Cultuurbezit (WBC). Met name dat laatste, aankoop door de overheid voor behoud van collectiestukken, is een zeer reëel risico nu de continuïteit van veel musea onder druk is komen te staan door de coronacrisis. Mocht inderdaad komende donderdag een Kamermeerderheid deze moties steunen, dan is het zaak dat deze uitzonderlijke beweging een eenmalige noodgreep blijft én dat er een toezegging komt dat het Nationaal Museaal Aankoopfonds weer wordt aangevuld tot het huidige niveau. We rekenen daarbij op de solidariteit van onze collega-brancheorganisaties.

Herstelplan culturele sector is zeer gewenst

Hoopvol is dat PvdA, GL, SP en D66 samen een motie indienden die oproept om een herstelpakket te ontwikkelen voor de kunst- en cultuursector. Dit sluit aan bij het pleidooi van de Museumvereniging samen met de Taskforce voor een herstelplan voor de culturele en creatieve industrie. De minister verkent samen met de Raad voor Cultuur, in zogeheten ‘field labs’, levensvatbare werkvormen voor de culturele sector waarin met beperkt bezoek zoveel mogelijk omzet wordt behaald. De eerste resultaten daarvan hoopt ze te delen na het reces, maar doorrekeningen worden pas in november verwacht. Op vragen hoe zij geefgedrag ten bate van culturele instellingen wil bevorderen, gaf de minister aan dat zij het gesprek met Staatssecretaris Vijlbrief van Financiën over een verruiming van de Geefwet aangaat en dat ze hierop terugkomt voor het belastingplan na Prinsesjesdag. Ook wil ze mogelijk maken dat culturele instellingen in aanmerking komen voor bancaire kredieten en andere leenfaciliteiten. VVD drong daarop aan om de sector meer lucht te geven en kondigde aan - als de minister dit niet voor elkaar krijgt - om schouder-aan-schouder met PvdA te staan voor een herstelpakket. 

Lees hier ook onze brief aan staatssecretaris Vijlbrief.

In totaal werden er dertien moties ingediend tijdens het cultuurdebat. Voor musea zijn de volgende moties relevant:

  • Een Kamermotie van de PvdA roept de minister op om de bezuinigingen van 8,6 miljoen euro op het Fonds Podiumkunsten ongedaan te maken, waar de podiumkunsten zich al lang hard voor maken.
  • Een motie van de VVD roept op om het Next Nature Network (NNN) voor een futurelab in Eindhoven te steunen met rijksgeld, vanuit aandacht voor cultuur en bijbehorende budgetten van zowel rijk als andere overheden in verschillende regio’s.
  • Een motie van PvdA en D66 roept op om toe te zien dat de Fair Practice Code (FPC) voor eerlijke beloning uitgangspunt blijft. De Museumvereniging is voorstander van eerlijke beloning, maar benadrukt dat aanvullende middelen nodig zijn om instellingen ook daadwerkelijk in staat stellen de code na te leven.

Donderdag 2 juli zal de Tweede Kamer stemmen over de ingediende moties.