De resultaten van het onderzoek zijn uitgebracht in de populaire publicatie Kinderen en Museumbezoek. Tegelijkertijd verscheen ook een uitgebreide wetenschappelijke variant door de onderzoeksbureau's APE en PPMC met alle onderzoekscijfers.
Samenvatting
De centrale onderzoeksvraag is: 'hoe vergroot je het museumbezoek van kinderen tot en met 12 jaar tegen zo laag mogelijke kosten?' In de uitgevoerde experimenten maken we onderscheid naar museumbezoek van kinderen in schoolverband en in gezinsverband. De experimenten schenken bijzondere aandacht aan de rol van toegangsprijzen en het (bus)vervoer naar het museum. Daarnaast zijn andere stimuleringsmaatregelen onderzocht.
Nauwelijks rol van gratis toegang en vervoer
Gratis toegang voor kinderen tot en met 12 jaar leidt in het algemeen slechts tot een bescheiden toename van het aantal bezoeken. Uit de experimenten blijkt dat gratis toegang leidt tot duizend of enkele tienduizenden extra bezoeken van kinderen per jaar. Bij integrale invoering van gratis toegang voor kinderen moeten ook de bezoeken worden vergoed die voorheen werden betaald. In 2010 zou dat om € 6,3 miljoen zijn gegaan. Dat zou leiden tot honderden euro’s per extra bezoek.
Basisscholen laten zich net als gezinnen bij de keuze van een museum vooral leiden door inhoudelijke overwegingen. Schoolbezoek moet bovendien passen in het lesprogramma. De toegangsprijs speelt bij scholen hoogstens een rol als dissatisfier als de toegangsprijs te hoog is. Voor het vervoer geldt hetzelfde. Scholen bezoeken vanwege de beschikbare tijd doorgaans een museum dat dichtbij is met vervoer door autorijdende en begeleidende ouders, of ze komen lopend of met de fiets.
Zoek de kinderen waar ze zijn: sociale media en games
Voor de musea hebben wij met MijnTikkit een uniek online mediumconcept ontwikkeld dat de kinderen opzoekt waar ze actief zijn: op Hyves en gamessites. Daarmee is in de proefperiode een verrassend bereik gehaald van ±
40% van de doelgroep. Voor de virtuele kennisoverdracht van het cultureel erfgoed is dit een kansrijk concept. Musea brengen zo kinderen op virtuele wijze in contact met cultureel erfgoed tegen een fractie van de kosten van gratis toegang. Daarom verdient het zonder meer aanbeveling dit concept te continueren.
Museummenu’s
Museummenu’s zijn regionale en lokale intermediairs - vaak erfgoedkoepels - die het aanbod van musea en de vraag van scholen in provincies en gemeenten bij elkaar brengen. De tien onderzochte museummenu’s brengen met eenvoudige of uitgebreide concepten ± 160.000 kinderen jaarlijks in schoolverband naar musea. De kosten per bereikt kind variëren van enkele euro’s in een eenvoudig menu tot bijna € 25 in een uitgebreid menu. Voor het aantal bereikte leerlingen maakt het concept geen verschil. Wel of geen busvervoer en verschillen in museumdichtheid beïnvloeden het bereik evenmin. Het verdient geen aanbeveling de museummenu’s op te schalen naar het landelijk niveau. De museumbezoeken van de scholen hebben een lokaal of regionaal karakter, en ook de subsidies zijn lokaal of regionaal.
Nationaal museumevenement voor kinderen
Haalbaarheidsstudies zijn gemaakt voor een nationaal museumevenement voor kinderen in school- en gezinsverband. De resultaten bieden voldoende perspectief voor uitvoering. Voor de schoolvariant fungeren de regionale en lokale intermediairs van de museummenu’s als partner. De activiteit krijgt vorm in de verkiezing van de Museumklas van het Jaar. Dit sluit aan bij de huidige activiteiten van de intermediairs. Voor de gezinsvariant
fungeert de ANWB als externe partner, die het inpast in het Explorer programma voor kinderen in de basisschoolleeftijd. Dit krijgt vorm in Museuminspecteurs die het Museum van het Jaar voor Kinderen kiezen. Door de koppeling aan externe partners is een meerjarig draagvlak gecreëerd. In beide varianten speelt mijnTIKKIT.nl een centrale rol, zodat de drie initiatieven elkaar over en weer kunnen versterken. Bij gebleken succes vormen deze projecten een instrument ter stimulering van het kinderbezoek dat in betekenis vergelijkbaar is met de Museumkaart.
Inventarisatie goede praktijken
Uit een nationale en een internationale evaluatie van initiatieven die museumbezoek door kinderen stimuleren bleek dat veel musea initiatieven ontplooien om meer bezoek van kinderen te genereren. De verschillende initiatieven lopen echter zowel nationaal als internationaal sterk uiteen. Nederlandse musea bieden vooral educatieve programma’s aan voor het basisonderwijs en speciale activiteiten tijdens schoolvakanties. Omdat de resultaten niet systematisch worden gemeten, ontbreekt inzicht in de kosten per extra bezoek.