Tijdens het jaarlijkse Paradisodebat op de Uitmarkt, georganiseerd door belangenvereniging Kunsten '92, kreeg staatssecretaris Zijlstra de nodige kritiek. De Amsterdamse cultuurwethouder Carolien Gehrels beschuldigde Zijlstra ervan het cultuurstelsel dat Rijk, provincies en gemeenten in 30 jaar hebben opgebouwd, binnen twee jaar in gevaar te hebben gebracht.
Volgens Gehrels wordt 'een cultureel weefsel dat heel belangrijk is voor de ontwikkeling van toekomstige generaties' hierdoor ernstig aangetast. Gemeenten zijn zich veel bewuster van het belang van kunst en cultuur. Daarom gaan zij niet mee in de buitenproportionele bezuinigingen van het Rijk. Volgens Gehrels zou het goed zijn als de grote gemeenten strategische allianties sluiten zodat ze meer invloed uit kunnen oefenen op het nationale cultuurbeleid. Jet de Ranitz, voorzitter van Kunsten '92, was het hiermee eens. 'Laat de politiek erkennen dat kunst, cultuur en erfgoed een onmisbare schakel is in wat ons land nu nodig heeft om vooruit te gaan. De bezuinigingen bij gemeenten vallen misschien mee, maar de schade is nog altijd enorm. Dat zegt niet alleen Kunsten ’92, maar ook de Raad voor Cultuur en de Fondsen zoals Fonds Podiumkunsten en Mondriaanfonds. Kunsten ’92 roept politici op de ergste schade te herstellen en een robuuste visie te ontwikkelen waar de sector de komende 15 jaar mee vooruit kan'.
De aanwezige politieke partijen (PvdA, D66, SP) vonden dat Zijlstra met name op het gebied van talentontwikkeling van jonge kunstenaars ernstige schade heeft toegebracht.
Ruben Maes, Anna Drijver, Anneke Janssen en Michiel van Iersel. Foto's Jack Aarts
Jasper van Dijk zei zelfs dat de SP de hele cultuurbezuiniging van € 200 miljoen terug wil draaien en daarnaast € 100 miljoen extra wil uittrekken. Jetta Klijnsma (PvdA) twijfelde aan de financiële haalbaarheid hiervan. Europarlementariër Marietje Schaake (D66) pleitte voor een minder in zichzelf gekeerde houding: 'Cultuur is geen Hollandse aangelegenheid. Nederland is het tegendeel geworden van wat het ooit was.'
Overigens zou demissionair staatssecretaris Zijlstra de bezuinigingen precies hetzelfde uitvoeren als hij het opnieuw zou moeten doen: 'De culturele sector had deze omslag nodig.' Mocht hij voor een tweede termijn gevraagd worden dan zal hij geen nee zeggen.