De term museum is niet beschermd en daarom voor iedereen vrij te gebruiken. De Nederlandse Museumvereniging, als brancheorganisatie voor de Nederlandse musea, ziet het als één van haar taken duidelijkheid te geven over de definitie van een museum en over de definitie van bezoekersaantallen.

Museumgetallen

ICOM-museumdefinitie

De internationale museumdefinitie, opgesteld  door het International Council of Museums (ICOM):

'Een museum is een permanente instelling, niet gericht op het behalen van winst, toegankelijk voor publiek, die ten dienste staat aan de samenleving en haar ontwikkeling. Een museum verwerft, behoudt, onderzoekt, presenteert, documenteert en geeft bekendheid aan de materiële en immateriële getuigenissen van de mens en zijn omgeving, voor doeleinden van studie, educatie en genoegen' (ICOM 2006)

Sinds de ICOM-conferentie in Seoul, Zuid-Korea (oktober 2004) bevat de definitie ook immaterieel erfgoed. Krachtens deze definitie is een museum een permanente instelling, niet gericht op het maken van winst. In het kader van het Nederlands Museumregister is de volgende uitleg gegeven aan deze definitie:

Particuliere musea komen niet in aanmerking voor registratie, omdat de continuïteit ervan onvoldoende is gewaarborgd. Om dezelfde reden mogen musea niet zijn ondergebracht in een personenvennootschap. Naamloze vennootschappen en besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid zijn niet geschikt als rechtsvorm van een museum, omdat ze krachtens wetsduiding gericht zijn op het maken van winst en de uitkering daarvan aan aandeelhouders. Nevenactiviteiten als museumwinkel en horecavoorzieningen mogen wel zijn ondergebracht in een N.V. of een B.V. Het krachtens wetsduiding gericht zijn op het maken van winst is overigens iets anders is dan het maken van winst op zich: ook stichtingen en verenigingen mogen winst maken en die gebruiken overeenkomstig de statutaire doelstelling.

Aangezien musea die (aspirant) lid van de Nederlandse Museumvereniging willen worden, een geregistreerd museum moeten zijn of dat binnen een jaar kunnen worden, moeten zij voldoen aan de voorwaarde zoals hierboven gesteld.

Museumgetallen

Vanwege de niet-beschermde status van de term museum is het voor iedereen vrij te gebruiken. Dat leidt soms tot verwarring rond het aantal musea en museumbezoeken in Nederland. Hieronder de verschillende definities met het aantal bezoeken.

• Er zijn in Nederland naar schatting 1.250 museale instellingen (bron museum.nl).  Het Centraal Bureau voor de Statistiek  enquêteert voor haar tweejaarlijkse museumstatistiek (*) 773 van deze museale instellingen.
• Het kwaliteitskeurmerk voor musea is het Museumregister. Deze eisen hiervoor, gebaseerd op de internationale museumdefinitie van het ICOM, hebben betrekking op enerzijds de collectiebeheerstaken en anderzijds op de publiekstaken. Op 1 januari 2012 waren 426 musea geregistreerd. Om lid te kunnen worden van de Nederlandse Museumvereniging  is deze kwaliteitskeur vereist en moeten musea opgenomen zijn in  het Museumregister.
• Er zijn 467 musea  lid van de Nederlandse Museumvereniging. Daarnaast zijn er 34 gelieerde instellingen  (stand per 1 januari 2012) 
• Van de 467 leden + 34 gelieerde instellingen accepteren 388 musea de Museumkaart.
• Jaarlijks publiceert de Nederlandse Museumvereniging de bezoekaantallen van de top-55 musea die de Museumkaart accepteren.

2010	aantal musea	bezoeken	bron
Museale instellingen	1254	n.b.	Museum.nl
Museale instellingen	773	20.800.000	CBS statline
Geregistreerde musea	426	18.450.000	Museumvereniging & Museumregister
Leden Museumvereniging	467	17.600.000	Museumvereniging
Deelnemers Stichting Museumkaart	388	16.500.000	Museumvereniging
Top-55 musea	55	12.983.915	Museumvereniging